Deel 4

• >a< Vanaf 1927 bereiden de Sovjets zich al voor op een nieuwe wereldoorlog
• >b< Het Molotov-Ribbentrop-Pact verzekert een adempauze om zich beter voor te bereiden
• >c< De ekonomische uithoudings- en mobilisatiekracht
• >d< In 1937-38 werd de Vijfde Colonne in de Sovjet-Unie uitgeschakeld
• >e< De superioriteit van het socialisme over het kapitalisme en de extreemste vorm ervan, het fascisme

• Georgi Dimitrov over Stalin

In maart 1938 annexeert Hitler Oostenrijk.
Van oktober '38 tot maart '39 gebeurt hetzelfde met Tsjecho-Slowakije.
In september 1939 wordt Polen onder de voet gelopen en in mei '40 zijn de Scandinavische en West-Europese landen aan de beurt.
    Dit zijn noodzakelijke stappen om het einddoel te bereiken: het bolsjewisme van de kaart en uit de geschiedenis wegvegen, de Slavische volkeren en de joden uitroeien of tot werkslaven herleiden en voor het Duitse en de 'germaanse' volkeren de nodige Lebensraum (vitale ruimte) veroveren zodat Oost-Europa tot aan de Oeral kan gekoloniseerd worden. Om deze 'historische' opdracht te kunnen vervullen moest Duitsland eerst gezuiverd worden van alles wat als ongedierte en ballast werd beschouwd: de communisten, syndicalisten, joden, zigeuners, homofielen, gehandicapten...

Drie pijlers van het naziprogramma, het anticommunisme, het anti-Slavisme en het antisemitisme, vloeien in deze barbaarse oorlog ineen tot het simpele ordewoord: Sla dood!
    Wat vakkundig gebeurt: 25 tot 30 miljoen Sovjetmensen -- 14,1% van de bevolking, 27% van de beroepsbevolking -- laten het leven.
> 16 tot 18 miljoen sterven buiten het 'normale' oorlogsgeweld (gevechten en bombardementen):

• minstens 3,5 miljoen Sovjetkrijgsgevangenen komen om door uithongering in Duitse kampen;
• 4 tot 5 miljoen Sovjetburgers -- waarvan ongeveer 1 miljoen joden -- worden in allerlei vormen van massa-executies, represailles, door 'gettoïsering' en door vergassing in vernietigingskampen omgebracht;
• 8 tot 10 miljoen Sovjetburgers sterven van honger, koude en uitputting door blokkades, vernietiging van oogsten, vergiftiging van waterbronnen, in brand steken van woningen.

• 600.000 in Polen,
• 69.000 in Roemenië,
• 8.000 om mee Joegoslavië te bevrijden,
• meer dan 140.000 om Tsjecho-Slowakije te bevrijden,
• 26.000 om in Oostenrijk de fascisten te verslaan
• en 102.000, alleen al in de slag om Berlijn. (1)

De prijs is onbeschrijflijk hoog.
 

De inzet, het karakter, de plaats en de omvang van de Tweede Wereldoorlog verplichten ons te herinneren dat dit op de eerste plaats een vernietigingsoorlog was van het fascistische kapitalisme tegen de socialistische Sovjet-Unie. Dat het Sovjetvolk, onder de leiding van de bolsjewieken en Jozef Stalin, het leeuwenaandeel heeft gedragen in de bevrijding van Europa van de fascistische barbarij.
  (1). Bronnen: Atlas zur Geschichte, Band 2, Gotha (DDR), 1981 | V. Koulikov, L'Aide internationaliste accordée aux peuples d'Europe, in: Histoire de l'U.R.S.S.: Nouvelles Recherches, Nr. 4, Moscou, 1985

Op 31 december 1937 verspreidt het propagandaministerie van de nazi's volgende richtlijn:

«De strijd tegen het wereldbolsjewisme is het hoofddoel van de Duitse politiek. Uitleg daarover is de hoofdtaak van de nationaal-socialistische propaganda. Tijdens de jaren na de ineenstorting in 1918 tot de nationaal-socialistische machtsovername was het door de joden geleide kommunisme de meest verbeten vijand van de nationaal-socialistische beweging en van de wederopstanding van het Duitse volk. Het werd in een harde strijd door het nationaal-socialisme verslagen en voor goed in Duitsland vernietigd. Na de machtsovername is het bolsjewisme op wereldschaal de doodsvijand van het Duitse volk geworden. De strijd die wij tot 1933 in Duitsland tegen het kommunisme gevoerd hebben, moeten wij na 1933 tegen het wereldbolsjewisme voeren. Het is de taak van de propaganda het Duitse Volk duidelijk te maken dat het bolsjewisme zijn doodsvijand is en de wereld te bewijzen dat het de vijand van alle volkeren en naties en daarom de wereldvijand is. Heil Hitler!» (1)
Getekend: Goebbels, Reichspropagandaleiter van de NSDAP.

«De oorlog tegen Rusland zal niet op ridderlijke wijze kunnen worden gevoerd. Dit is een strijd van ideologieën en van verschillende rassen en hij zal moeten gevoerd worden met een genadeloze, nimmer aflatende en nog nooit geziene hardheid. Alle officieren zullen afstand moeten doen van verouderde scrupules. De (bolsjewistische) politieke kommissarissen zijn de dragers van een ideologie die lijnrecht tegenover het nationaal-socialisme staat. Daarom moeten ze worden geliquideerd. Duitse soldaten die zich schuldig maken aan overtredingen van de internationale wetten zal dit niet kwalijk genomen worden.» (2)

De nazigruwels worden dikwijls herleid tot de genocide tegenover de joden, op zich al monsterlijk genoeg. Men zoekt dit dan te verklaren vanuit de gestoorde geesten van enkele nazikopstukken. Daarbij wordt de essentie van het fascisme en het nazisme uit de weg gegaan: het waren producten en tastbare vormen van imperialisme en van het zo geprezen vrijemarktprincipe. Deze wet van de sterkste leidt tot moord, zonodig tot massamoord. Dat de planmatige uitmoording van hele volkeren in dienst van het imperialisme geen exces is van verziekte SS-geesten, zien we ook vandaag in Irak, in Ruanda en Congo.
    Het ordewoord «Sla zoveel mogelijk dood!» werd tijdens de oorlog in het Oosten actief verdedigd én toegepast door nagenoeg alle 'gewone' militaire en burgerlijke kopstukken. Dit bewijst volgend citaat. Het komt van de Duitse generaal Hoepner. Hij behoorde tot de antinazistische oppositie binnen de Wehrmacht. In 1944 werd hij opgeknoopt omwille van zijn medewereking aan de mislukte moordaanslag op Hitler op 20 juli 1944. Hij schrijft op 2 mei 1941, in een nota ter voorbereiding van 'Operatie Barbarossa':

«De oorlog tegen Rusland is een belangrijk hoofdstuk in de strijd voor het voortbestaan van de Duitse natie. Het is het oude gevecht van de germaanse volkeren tegen de Slaven, de verdediging van de Europese cultuur tegen de Moskou-Aziatische vloedgolf, de strijd om het joodse bolsjewisme in te dammen. Het objectief van deze strijd moet de vernietiging zijn van het huidige Rusland en hij moet gevoerd worden met een hardheid zoals tot hiertoe nog niet is gezien. Elke militaire operatie moet gepland en uitgevoerd worden met een ijzeren wil de vijand zonder meededogen en volledig uit te roeien. Er mag vooral geen enkele voorstander van het Russo-bolsjewistische systeem gespaard worden». (2)

De fascisten hebben zich uitgesloofd om allerlei verklaringen te fabriceren voor hun nederlaag:
> "De onverwachte Russische winter" -- alsof de winter in Rusland op een ander moment komt dan elders; 
> "Het unieke, enorme patriottisme van de Russen" -- alsof de Fransen moesten onderdoen op dit vlak en de Sovjet-Unie met zijn tientallen nationaliteiten geen moeilijk lappendeken was;
> de zogenaamde "niets ontziende brutaliteit tegenover het eigen volk van de bolsjewistische leiders" -- een raar soort brutale leiders dat het 'onderdrukte' volk in volksmilities bewapent en traint.

Enkele échte verklaringen van de overwinning van de Sovjets.

In het midden van de jaren '20, houden de Sovjetleiders al ernstig rekening met een nieuwe wereldoorlog. De eerste wereldslachting is immers alleen maar tijdelijk opgeschort, niet echt uitgevochten. Intussen komen in heel Europa fascistische, openlijk oorlogszuchtige, regimes aan de macht, beginnend met Mussolini in Italië op 30 oktober 1922. In het eerste Vijfjarenplan (1928--1932) is de verdediging van de jonge Sovjet-Unie een topprioriteit.

Hitler komt op 30 januari 1933 aan de macht. Alleen de Sovjet-Unie beseft het echte gevaar. Duitsland zal zijn imperialistische plaats in de wereld met geweld opeisen; de Sovjet-Unie als hoofdvijand van alle fascisten, zal vroeg of laat doelwit worden van deze barbaren.

In 1935 bezet het fascistische Italië Ethiopië. De Sovjetleiders denken dat de Europese mogendheden nu wakker zullen schieten. Ze stellen een collectief Europees veiligheidssysteem voor. Tevergeefs. Tot in 1941 zal de Sovjet-Unie tientallen initiatieven nemen om een vredesfront tegen de fascistische oorlogsdreigingen op te bouwen. De kapitalistische mogendheden hebben er geen oren naar en hopen er openlijk of heimelijk op dat de nazi's als eerste doelwit de Sovjet-Unie zullen aanpakken. Vergeten we niet dat Groot-Brittannië, Frankrijk, de USA en Japan tot in 1921 tevergeefs zélf geprobeerd hebben de bolsjewieken uit Rusland te verdrijven.

In augustus 1939 zijn de definitieve plannen van Hitler om Polen binnen te vallen overal bekend. Stalin lanceert een ultieme poging om met Frankrijk en Groot-Brittannië een front te vormen tegen nazi-Duitsland. De Sovjetleiders weten dat Polen de springplank is naar de Sovjet-Unie. De Britten en Fransen hopen het. Ze hebben in september 1938 Tsjecho-Slowakije al cadeau gedaan aan de nazi's om van daaruit gemakkelijker naar het oosten te kunnen verdertrekken. Oostenrijk is dan al sinds maart 1938 zonder protest ingelijfd bij het Deutsche Reich. De Westerse mogendheden weigeren elke samenwerking, hoe minimaal ook, met de bolsjewieken. Dan dient zich voor de Sovjets de kans aan om met Hitler een adempauze overeen te komen: het Sovjet-Duitse niet-aanvalspact van 23 augustus 1939 ook het 'Molotov-Ribbentrop-Pact' genoemd. Geen samenwerkingsakkoord of front, maar een soort wapenstilstand: beide landen zullen elkaar niet aanvallen.

Op 28 augustus 1939 komt de Opperste Sovjet (het nationale parlement) van de Sovjet-Unie in buitengewone zitting bijeen. Op de dagorde: goedkeuring van het Sovjet-Duitse niet-aanvalspact en een wet die de algemene dienstplicht invoert! Wie zei daar dat de Sovjets zich in slaap lieten sussen door het pact?

Stalin sluit het pact af in de overtuiging dat een oorlog met nazi-Duitsland vroeg of laat onvermijdelijk is. Maar met dit pact kan hij een aantal toegevingen afdwingen om zich voor te bereiden op de toekomstige oorlog. Hij krijgt nog 21 maanden extra de tijd om het land militair en economisch uit te rusten. Het pact schept dus een van de voorwaarden voor de overwinning van het Rode Leger op de nazi's.

De beslissende materiële faktor voor de uiteindelijke overwinning van de Sovjets op de fascisten was de ekonomische uithoudings- en mobilisatiekracht. De strategische maatregelen vóór de oorlog hebben de noodzakelijke, doorslaggevende basis gelegd: de industrialisatie met de Vijfjarenplannen die slechts mogelijk was door de versnelde kollektivisatie van de landbouw.
    De snelle en massale ontmanteling en overplaatsing van de produktie naar veilige gebieden vanaf juni 1941 en de enorme wapenproduktie - met daarbij beslissende vernieuwingen in de tank-, vliegtuig- en raketwerperbouw - zou onmogelijk geweest zijn zonder de nodige infrastrukturen, opleidingsmaatregelen en kapitaalsvoorzieningen vanaf vele jaren vóór het uitbreken van de oorlog.

De onvoorstelbare prestaties van het hele Sovjetvolk, tot in de verste uithoeken van het land, hebben de overwinning op het fascisme mogelijk gemaakt. Bij het lange uitblijven van het beloofde «Tweede Front» in West-Europa vanwege de Westerse geallieerden (de Verenigde Staten en Groot-Brittannië), noemen de Sovjets al snel hun eigen industriële front het Tweede Front.

Op 26 mei 1937 worden maarschalk Toekatjevski en een groep hogere officieren van het Rode Leger aangehouden. Op 12 juli verschijnt het bericht over hun terechtstelling. Ze worden beschuldigd van een complot, gesteund door nazi-Duitsland, tegen de Sovjetmacht. Rechtse en fascistische kringen bevestigen dat dergelijk complot om de macht te grijpen in de Sovjet-Unie, echt bestaan heeft. De naam van Toekatjevski komt er overal in voor.(1)

Dit wordt het startsein van een zuivering in alle gelederen van de sovjetmacht: het leger, het staatsbestuur, de economie en de partij. Alle structuren worden gescand op mogelijk binnensijpelen van fascistische agenten en provocateurs en ook op welwillendheid of laksheid van verantwoordelijken tegenover deze dreiging.

Het resultaat is dat de Sovjet-Unie grondig afrekent met wat de 'Vijfde colonne' wordt genoemd: het geïnfiltreerde leger van de vijand. We hoeven slechts naar het verloop van de oorlog in België of Frankrijk te kijken om te zien wat er zou gebeurd zijn in de Sovjet-Unie zonder deze zuiveringen. Een belangrijk deel van de militaire en staatsverantwoordelijken weigeren te vechten tegen de fascisten en leveren hun land openlijk uit aan de beulen en roepen zelfs op tot samenwerking of collaboratie...
 

De ideologische en politieke motivatie en omkadering door de bolsjewistische partij is doorslaggevend geweest om de overwinning op het fascisme af te dwingen. Vanaf het begin van de oorlog wordt het motto 'communisten moeten in de vuurlinie staan' ook letterlijk toegepast.
    In juni 1941, bij de inval van de nazilegers, moet elk provinciaal comité van de partij binnen de drie dagen 500 tot 3.000 communisten ter beschikking stellen van het leger. Op enkele dagen worden zo 95.000 partijleden gemobiliseerd waarvan 58.000 naar het front gestuurd worden.

Het prestige van de partij stijgt enorm tijdens de oorlog. In 1943 zijn er 2,7 miljoen leden van de partij en nog eens bijna evenveel leden van de jongerenafdeling Komsomol, actief in de strijdkrachten.

In februari 1946 maakt J. Stalin de balans op van de oorlog.

«De oorlog is een soort examen geweest voor ons sovjetregime, voor onze staat en regering, voor onze communistische partij. Het socialisme heeft overwonnen; dit systeem heeft met succes de vuurproef doorstaan en zijn volledige kracht bewezen. Nu is bewezen dat het socialisme levenskrachtiger en steviger is dan de sociale regimes die niet volgens het sovjetsysteem zijn opgebouwd; dat het beter is dan om het even welk niet-sovjetsysteem.» (1)

Resolutie van het XVde Congres van de CPSU op 19 december 1927, in verband met het eerste Vijfjarenplan:

«Bij de uitwerking van het Vijfjarenplan moet de mogelijkheid onder ogen gehouden worden van een gewapende overval van de kapitalistische mogendheden op de proletarische staat. Er moet in het bijzonder op gelet worden dat elke tak van de economie en vooral de industrie die een centrale rol speelt voor de veiligheid en de verdediging en de economische stabiliteit van het land in tijden van oorlog, zo snel mogelijk ontwikkeld wordt.»

«Tot het einde van de jaren '20 was de basisstrategie voor de defensie in de Sovjet-Unie: de band tussen front en achterland. Geen grootse directe militaire reserves en inspanningen; wel heel de economie zo opbouwen dat ze snel kan omgeschakeld worden naar een oorlogseconomie. Dit was een belangrijke les uit de Eerste Wereldoorlog. In het begin van het Eerste Vijfjarenplan ligt deze idee ook aan de basis. Vanaf 1930 begint een nieuwe militaire strategie door te wegen: de noodzaak klaar te staan met een voldoende groot aantal moderne mobiele gepantserde eenheden en een sterke luchtmacht. Dit bracht de noodzaak mee een veel grotere klemtoon te leggen op de zware industrie bij de industrialisatie.» (1)

A.P. Linkov is ingenieur en werkt in een ontwerpbureau voor tractoren.

«In 1940 kreeg ons instituut de opdracht tanks in plaats van tractors te gaan ontwerpen. In de lente van 1941 legde ik met mijn collega's een ontwerp voor dat bij de generaals in de smaak viel. Ik werd naar Tsjeljabinsk in de Oeral gestuurd, waar een tractorenfabriek werd omgevormd tot tankproductie-eenheid. Eind 1941 rolde de eerste tank de fabriek uit». (2)

In 1930 ontstaan de volksmilities -- Osoaviakhim. Sport- en hobbyclubs organiseren allerlei activiteiten: brandbestrijding, radioverbindingen, herstellen van vliegtuigen en motoren, parachutespringen, bajonetvechten, granaatwerpen... Deze clubs worden de volksmilities. Ze worden gefinancierd door een nationale loterij. Elk gezin heeft minstens één iemand in een of andere tak ervan. (3)
    Beroemd is het geval van de componist Dimitri Sjostakovitsj die bij het uitbreken van het beleg van Leningrad in 1941 geen voorkeurbehandeling wil en zijn post inneemt als lid van de vrijwillige brandweer op de daken van zijn stad.
 

Als het fascistische Japan in 1931 Mantsjoerije (in China) binnenvalt begint de oorlog aan de verste oostergrenzen van de Sovjet-Unie. Pas in augustus 1945 zullen de Japanners er definitief verjaagd worden.
    Aan de grens wordt een verdedigingsgordel gebouwd die bestaat uit militaire forten die meteen ook boerderijen zijn. De soldaten verblijven er met de hele familie en zorgen zo zelf voor hun voedsel. Het is midden de grote campagne voor de collectivisatie van de landbouw.

In 1936 telt het Kolchozekorps reeds 60.000 actieve en 50.000 reserve-manschappen: 10 divisies. Als deze troepen vanaf 1942 ook op het westelijk front worden ingezet, ondermeer nabij Stalingrad, zijn ze de schrik van de nazi's. De kreet "De Tsjabaroviaken --  de Duitse roepnaam voor de Kolchozetroepen -- komen eraan!" is in de Duitse gelederen dikwijls al genoeg om de aftocht te blazen. (4) 

Toen het socialisme in de Sovjet-Unie implodeerde werd ook door historici handenwringend gespeculeerd dat nu eindelijk "de hele waarheid" over het communisme en dan vooral over Stalin aan het licht zou komen. De gesloten archieven zouden opengaan en verschrikkelijke dingen zouden onthuld worden. We zijn nu [juni 2001] meer dan tien jaar later. En tot hiertoe is geen enkel dergelijk nieuw gegeven ontdekt. Uiteraard is er nieuw historisch materiaal vrijgekomen, maar dit versterkt alleen maar de geloofwaardigheid van Stalin en de bolsjewieken over de geschiedenis van de Sovjet-Unie en de Tweede Wereldoorlog.

Misschien wel daarom wint het fascistische gedachtengoed omtrent de Tweede Wereldoorlog zo snel veld. 

«Om te overtuigen is het niet nodig te bewijzen. Je moet liegen, liegen en nog eens liegen, er blijft altijd wel iets van hangen.» 

Een van de meest hardnekkige leugens is dat Stalin en de Sovjetleiders zo verrast waren door de inval van de nazi's op 22 juni 1941, dat het dagen duurde vooraleer een georganiseerde reactie op gang kwam. Dat het Rode Leger tijdens deze kostbare uren aan zijn lot werd overgelaten terwijl Stalin straalbezopen in zijn buitenverblijf niet te bereiken was. Nikita Chroesjtjov heeft in zijn fameus rapport tegen Stalin in 1956 deze mythische leugen mee opgebouwd.

Een nieuwe bron weerlegt dit voor de zoveelste keer.

Vorig jaar werd het dagboek van Georgi Dimitrov -- de periode 1933 tot 1943 -- voor het eerst gepubliceerd. Tot 1989 was dit goed verzegeld gebleven in de archieven van de Communistische Partij van Bulgarije in Sofia. Het is bijzonder interessant omdat Dimitrov de leider was in Moskou van de Komintern, de Communistische Internationale. Het was dus zijn job de contacten te onderhouden met de leiders van de communistische partijen over de hele wereld. Uit zijn nota's merk je hoe groot de problemen ook toen waren om alle communistische partijen op één lijn te krijgen. Zeker als het om snel veranderende situaties gaat, zoals het verloop van de Tweede Wereldoorlog.

We citeren volledig de bladzijde uit zijn dagboek van:
«22 juni 1941
- Zondag.
- Om 7 uur 's morgens wordt ik dringend naar het Kremlin ontboden.
- Duitsland heeft de USSR aangevallen.
De oorlog is begonnen.
- In de wachtkamer tref is Poskrebitsjev, Timosjenko, N. Koesnetsov, Mechlis (opnieuw in uniform), Beria (die over de telefoon meerdere orders verdeelt).
- In Stalins werkkamer zijn Molotov, Vorosjilov, Kaganovitsj en Malenkov
- Stalin tot mij:

«Ze hebben ons aangevallen, zonder een enkele voorwaarde te stellen, zonder enige onderhandeling hebben ze ons lafhartig overvallen, als rovers. Na de aanval, na het bombardement op Kiev, Sebastopol, Sjitomir en andere steden, kwam Schulenburg met de verklaring dat Duitsland zich door de concentratie van Sovjettroepen aan de oostgrens bedreigd voelde en tegenmaatregelen genomen heeft. De Finnen en de Roemenen steunen de Duitsers. Bulgarije behartigt nu de belangen van Duitsland in de USSR.»

- Ons werk besproken. De Komintern zal aanvankelijk niet openlijk optreden.
- De plaatselijke partijen bouwen een beweging op om de USSR te ondersteunen. De kwestie van de socialistische revolutie is niet aan de orde. Het Sovjetvolk voert een vaderlandse oorlog tegen het fascistische Duitsland. Het gaat om het verslaan van het fascisme dat een reeks van volkeren in de slavernij houdt en ernaar streeft ook andere volkeren te onderwerpen.
- In de Komintern de secretarissen en verantwoordelijke leden bijeen geroepen. Ons standpunt uiteengezet en de taken die zich nu stellen.
- Instructies gestuurd naar de communistische partijen in Amerika, Engeland, Zweden, België en Frankrijk, Holland, Bulgarije, Joegoslavië en China.
- Een reeks organisatorische maatregelen besloten.
We verklaarden al onze krachten te mobiliseren.» (1)

. Georgi Dimitrov (1882-1949): Bulgaars communist. Op 9 maart 1933 in Berlijn door de nazi's gearresteerd op beschuldiging van brandstichting van de Reichstag (het parlementsgebouw). Na een wereldwijd gevolgd proces in Leipzig, wordt Dimitrov vrijgesproken. Hij wijkt in 1934 uit naar de Sovjet-Unie. Op 6 november 1945 keert hij naar het bevrijde Bulgarije terug en wordt er regeringsleider. Hij sterft op 2 juli 1949 in een sanatorium nabij Moskou.

   | terug

. A. N. Poskrebitsjev (1891-1965): vanaf 1919 werkzaam in de Staatsveiligheid; lid van het CC (Centraal Comité) van de CPSU (Communistische Partij van de Sovjet-Unie) ·
.S. J. Timosjenko (1895-1970): militair, volkscommissaris (minister) voor de Verdediging van de USSR ·
. N. G. Koesnetsov (1902-1974): militair, volkscommissaris voor de Marine ·
. L. S. Mechlis (1889-1953): ondervoorzitter van de raad van volkscommissarissen (ministerraad); verantwoordelijk voor de politieke commissarissen in het Rode Leger -- vandaar zijn uniform ·
 

   | terug

. L. P. Beria (1899-1953): sinds november 1938 leider van de NKVD (binnenlandse veiligheidsdienst) ·
. W. M. Molotov (1890-1986): regeringsleider en volkscommissaris van Buitenlandse Zaken; lid van het politbureau van de CPSU ·
. K. J. Vorosjilov (1881-1969): militair, volkscommissaris voor het Leger en de Marine ·
. L. M. Kaganovitsj (1893-1991): ondervoorzitter van de raad van volkscommissarissen; lid van het politbureau van de CPSU ·
. G. M. Malenkov (1901-1988): verantwoordelijke voor de kaderopleiding in het CC van de CPSU; lid van het politbureau van de CPSU; lid van de Verdedigingsraad ·
. F. W. Graf von der Schulenburg (1875-1944): Duits ambassadeur in Moskou ·
 

   | terug

«Toen de oorlog uitbrak was ik acht jaar. In ons dorp Zawozerje in de streek van Smolensk was een talrijk Duits garnizoen. Ze hadden zich in het grootste gebouw van het dorp genesteld. Mijn broer en zijn maat hebben dat gebouw in brand gestoken. Er was een enorme paniek onder de Duitsers toen de vlammen zich meester maakten van dat gebouw. Velen lieten het leven. Ze waren razend, die Hitlerianen, en wraakgierig. De maat van mijn broer werd ter plaatse neergeschoten. Maar mijn broer slaagde erin zich te verschuilen in de rietplekken aan het meer. Zijn naam was Pjotr, hij was 14 jaar.
    «Verraders gingen de nazi's vertellen dat mijn broer erbij was toen hun hoofdkwartier in brand werd gestoken en dat wij een familie van partizanen waren. Er waren zes kinderen in ons gezin. De woede van de Duitsers richtte zich niet alleen op onze familie maar op het hele dorp. De vrouwen werden gedwongen om loppgraven te delven. De Duitsers drongen ook ons huis binnen om moeder mee te voeren. Maar zij was afwezig. Alleen wij, de kinderen, waren thuis ? behalve Pjotr natuurlijk. Een broer, een jaar ouder dan ik, slaagde erin te ontsnappen langs de achterkant van het huis. Van de overgebleven vier was ik de oudste.
    «Wij moesten levend verbrand worden, mijn drie broertjes en ik.
    «En al die anderen.
    (Pauze)
    «We werden met geweld naar een gemeenschappelijke schuur gedreven, waar stro en hooi opgestapeld waren. Na ons werden de andere kinderen van het dorp aangebracht. En later de vrouwen, nadat ze klaar waren met graven. En dan de oude mannen. De jonge mannen waren bij het leger of bij de partisanen.
    «Ze haastten zich niet, die schoften. Ze deden hun werk rustig en degelijk. Ze spijkerden de vensters en de poort zorgvuldig dicht. Ze sleepten vele blikken met benzine aan. De benzine zwiepte tegen de houten wanden. Dat konden wij horen. Dat konden we ruiken. Wij wisten wat ons te wachten stond omdat we wisten wat er in andere dorpen was gebeurd. Er was paniek. Er werd geschreeuwd. Er werd geworsteld om zo ver mogelijk van de muren te geraken, terwijl we wisten dat er geen ontkomen mogelijk was.
    «Toen de brandende lucifers tegen de wanden werden gegooid kwam een felle dreigende "whoemmm". Alles was kurkdroog. Alles begon meteen te branden. De muren, het stro, het hooi. En de mensen. Wist je dat mensen kunnen branden als toortsen?
    (Pauze)
    «Het huilen van de brandende mensen ging door merg en been. Het was vreselijker dan het huilen van de vlammen. De poort was het eerst verbrand. Ze viel en door de vlammen heen konden wij naar buiten kijken. Iedereen stormde daarheen, want dat was de poort van het leven. Maar buiten stonden de Duitsers naar de brandende schuur te kijken en te luisteren naar de geluiden van vlammen en brandende mensen. Ze zagen hoe hun slachtoffers wanhopig door die opening doken, en schoten hen meteen neer.
    «Ik had mijn kleinste broertje in mijn armen, één jaar. Van mijn andere broertjes was ik in die chaotische paniek gescheiden. Ik werkte me ook naar die opening, mét dat kleintje. Ik keek rond. Ik kon mijn twee broertjes zien. Ze leefden nog. Te midden van menselijke fakkels die radeloos dansten van de pijn. Ik schreeuwde dat ze me moesten volgen. Hoorden ze me? Ik denk het niet. Ze konden me ook niet volgen, want dan moesten ze zich een weg banen door andere dringende mensen.
    «De Duitsers deinsden achteruit. De hitte werd ondraaglijk voor hen. Konden ze niet zien in het vuur? Hadden ze geen munitie genoeg voor hun mitrailleurs? Ze begonnen in het wilde weg granaten te gooien naar de open poort. Vlak bij mij ontplofte zo'n granaat. Ik was gewond. Maar dat voelde ik eigenlijk niet. De pijn van de brandwonden was veel erger dan de wonden van de granaatscherven.
    «Ik weet niet wat er toen gebeurd is. Toen ik opnieuw besefte wat er gebeurde, was ik bij een klein riviertje dat dicht bij die schuur vloeide. Ik reageerde automatisch. Drang naar zelfbehoud. Ik sprong ? met mijn broertje ? in het water. Ik hoorde onze brandende kleren sissen toen we in het water verdwenen.
    «De Duitsers bleven geduldig wachten tot er niets meer overbleef van de schuur. Niets -- of niemand.
    «Ook mijn twee broertjes niet.»